(Ortalama okuma süresi: 18 - 35 dakika)
Kanun Adı: GİDER VERGİLERİ KANUNU
Kanun No: 6802
Kabul Tarihi: 13/7/1956
Resmi Gazete Sayısı: 9362
Resmi Gazete Tarihi: 23/7/1956




BİRİNCİ KISIM
İstihsal Vergisi


Madde 1-27-

(3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 61-a maddesiyle kaldırılmıştır.)



İKİNCİ KISIM
Hizmet Vergileri
BİRİNCİ BÖLÜM
Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi
I-Mevzu, Vergiyi Doğuran Olay


Madde 28-

(3297 sayılı Kanunun 16'ıncı maddesiyle değişen şekli)Banka ve sigorta şirketlerinin 10/6/1985 tarihli ve 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanununa göre yaptıkları işlemler hariç olmak üzere, her ne şekilde olursa olsun yapmış oldukları bütün muameleler dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları paralar banka ve sigorta muameleleri vergisine tabidir.(1)

(2447 sayılı Kanunun 6'ıncı maddesiyle değişen şekli)Bankerlerin yapmış oldukları banka muamele ve hizmetleri dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları paralar (kendileri veya başkaları hesabına menkul kıymet alıp satmayı, alım - satıma tavassut etmeyi veya alıp sattıkları menkul kıymet karşılığı borçları ödemeyi taahhüt etmeyi meslek haline getirenlerin bu faaliyetleri dolayısıyla lehlerine kalan paralar ile mevduat faizi vermek veya sair adlarla faiz ve benzeri menfaatler sağlamak üzere devamlı olarak para toplama işiyle uğraşanların topladıkları paralara sağladıkları gelir ve menfaatler üzerinden komisyon, ücret, hizmet karşılığı gibi adlarla aldıkları paralar dahil) da banka muameleleri vergisine tabidir.

(6009 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle değişen fıkra Yürürlük; 01.08.2010)90 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre ikraz işleriyle uğraşanlarla ikinci fıkrada belirtilen muamele ve hizmetlerden herhangi birini esas iştigal konusu olarak yapanlar bu Kanunun uygulanmasında banker sayılırlar. Bir şahsın münhasıran altın alım ve satımı ile uğraşması banker sayılmasını gerektirmez.(2) 

 

 

(1)(3297 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) Banka ve sigorta şirketlerinin her ne şekilde olursa olsun yapmış oldukları bütün muameleler dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları paralar banka ve sigorta muameleleri vergisine tabidir.

(2) (6009 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) 2279 sayılı Kanuna göre ikraz işleriyle uğraşanlarla ikinci fıkrada belirtilen muamele ve hizmetlerden herhangi birini devamlı olarak yapanlar bu Kanunun uygulanmasında banker sayılırlar. Bir şahsın münhasıran altın alım ve satımı ile uğraşması banker sayılmasını gerektirmez.(x)

(x) 2279 sayılı Kanuna göre ikraz işleriyle uğraşanlarla banka muamele ve hizmetlerinden bir veya birkaçı ile iştigal edenler bu Kanunun uygulanmasında banker sayılırlar. Bir şahsın münhasıran altın alım ve satımı ile iştigali banker sayılmasını icabettirmez.



II- İstisnalar

İstisnalar:
Madde 29-

Aşağıda yazılı muameleler dolayısiyle alınan paralar banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesnadır:

a) Merkezleri Türkiye'de bulunan bankaların kendi şube ve ajansları ile veya bu şube ve ajansların birbirleriyle yaptıkları muameleler dolayısiyle tahakkuk eden paralar,

b) Merkezleri Türkiye dışında bulunan bankaların Türkiye'de mevcut şube ve ajanslarının birbirleriyle yaptıkları muameleler dolayısiyle tahakkuk eden paralar,

c) Hususi kanunlarla her türlü vergiden istisna edilmiş olan esham ve tahvillerin, faiz, temettü ve ikramiyeleri (5615 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle eklenen ibare. Yürürlük; 04.04.2007) ile Merkez Bankasınca ihraç edilen likidite senetlerinden elde edilen faiz gelirleri,

d) Bankaların müşterileri nam ve hesabına başka şahıs ve müesseselere yaptırdıkları hizmetler mukabili olarak aldıkları ve aynen mezkur şahıs veya müesseselere ödedikleri paralar,

e) (3297 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle değişen bent) Bankaların, bankerlerin ve sigorta şirketlerinin sermayelerinin tamamı kendilerine ait veya iştirakleri bulunan sınaî işletmelerden sağladıkları kârlar,(1)

 

f) (210 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle değişen bent) Bankaların, bankerlerin ve sigorta şirketlerinin sermayelerine iştirak ettikleri banka, banker ve sigorta şirketlerinin bu kanuna göre banka ve sigorta muameleleri vergisine tabi muamelelerden mütevellit karları,

 

g) 5842 sayılı Denizcilik Bankası Türk Anonim Ortaklığı Kanununun 6, 7, 8, 9, 10 ve 11'inci maddeleri ile 12'inci maddesinin (b) ve (c) fıkralarında zikrolunan işler dolayısiyle Denizcilik Bankası Türk Anonim Ortaklığı lehine tahakkuk edecek paralarla, aynı kanunun 2'inci ve 13'üncü maddeleri gereğince, bankanın veya kuracağı ortaklıkların, yukarıda sayılan işlerin görülmesine veya tesislerin işletilmesine dair hakiki veya hükmi şahıslarla yaptıkları anlaşmalar dolayısiyle elde edecekleri paralar ve bankanın veya kuracağı ortaklıkların anlaşmalar yaptıkları hakiki veya hükmi şahıslar lehine ayni işler dolayısiyle tahakkuk edecek paralar,

            

h) 6266 sayılı Kanuna göre kurulan kan bankalarının mezkur kanunda yazılı işler dolayısiyle elde edecekleri paralar,

            

i) (5582 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle değişen bent. Yürürlük; 06.03.2007) Emeklilik sözleşmeleri, hayat sigortaları (hayat sigortalarında ferdi kaza, hastalık sonucu maluliyet ve tehlikeli hastalıklar teminatlarının da ek teminat olarak verildiği sözleşmeler dahil) ve sağlık sigortaları ile ihracata ait nakliyat sigortalarında ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 38/A maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan konut finansmanı kapsamında yapılan sigortalarda  sözleşme ve poliçe üzerinden alınan paralar,(2)

            

j) Mükerrer sigorta muameleleri ile retrosesyon muameleleri dolayısiyle alınan prim, komisyon vesair paralar,

            

k) (482 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle eklenen bent) Biçilmemiş veya toplanmamış her türlü tarım mahsulleriyle tarım hayvanları için akdolunan zirai sigortalar dolayısiyle alınan paralar,

l) (482 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle eklenen bent) Nükleer rizikolara karşı yapılan sigortalar dolayısiyle alınan paralar,

            

m) (4369 sayılı Kanunun 63 üncü maddesi ile değişen bent. Yürürlük; 1.8.1998) Türkiye Halk Bankası'nın ihtisas kredileri kapsamında küçük ve orta ölçekli sanayi işletmelerine verdiği krediler ya da bu işletmelerin dış ticaret işlemlerine yaptığı aracılık hizmetleri dolayısıyla aldığı paralar ile Esnaf ve Sanatkarlar Kefalet Kooperatiflerinin kefaleti altında esnaf ve sanatkarlara verdiği krediler dolayısıyla alınan paralar ve bu kooperatiflerin ortaklarından masraf karşılığı adıyla aldığı paralar,(3)

            

n) (2447 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle eklenen bent) Mevduat toplamayan bankaların açmış oldukları yatırım kredileri dolayısıyle kendi lehlerine aldıkları paralar,

            

o) (4008 sayılı Kanunun 35 inci maddesiyle eklenen bent) Bankaların, yetkili müesseselerin, özel finans kuruluşlarının ve PTT'nin Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkındaki Kararlar ve bu kararlara dayanılarak çıkarılan tebliğlere göre Merkez Bankasına yapacakları zorunlu döviz ve efektif devirleri,

            

p) (4008 sayılı Kanunun 35 inci maddesiyle eklenen bent. Yürürlük; 1.8.1994) (6009 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 01.09.2010)Arbitraj muameleleri ile Türkiye'de kurulu borsalarda gerçekleştirilen vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerine ilişkin muameleler(4) ve bu muameleler sonucu lehe alınan paralar,

            

r) (4369 sayılı Kanunun 63 üncü maddesiyle eklenen bent. Yürürlük; 1.8.1998) Kooperatifler aracılığı ile Başbakanlık Toplu Konut İdaresi ve bankalar tarafından açılan konut kredileri dolayısıyla lehe alınan paralar.

 

s) (4684 sayılı Kanunun 20 nci maddesiyle eklenen bent. Yürürlük; 03.07.2001) Kurumlar Vergisi Kanunu'na göre yapılan birleşme, devir, bölünme ve hisse değişimi işlemlerinden doğan kazançlar.

 

t) (4697 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle eklenen bent. Yürürlük; 07.10.2001) (5838 sayılı Kanunun 32/8 maddesiyle değişen ibare. Yürürlük; 01.03.2009) Emeklilik yatırım fonlarının, menkul kıymet yatırım fonlarının ve menkul kıymet yatırım ortaklıklarının(5), sermaye piyasalarında yaptıkları işlemler nedeniyle elde ettikleri paralar,

 

u) (5582 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle değişen bent. Yürürlük; 06.03.2007) Bankalar, sigorta şirketleri, emeklilik şirketleri ve ipotek finansmanı kuruluşlarının kuruluşlarında veya sermayelerini artırdıkları sırada çıkardıkları hisse senetlerinin itibari değerlerinin üzerinde elden çıkarılması sonucu kendi lehlerine kalan paralar,(6)

 

v) (5281 sayılı Kanunun 39 uncu maddesiyle eklenen bent. Yürürlük; 01.01.2005) 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (12) numaralı bendi kapsamındaki işlemler dolayısıyla lehe alınan paralar.

 

y) (5582 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle eklenen bent. Yürürlük; 06.03.2007)

İpotek finansmanı kuruluşlarının, konut finansmanı kuruluşlarının ve konut finansmanı fonlarının, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 38/A maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan konut finansmanı kapsamında yaptıkları tüm işlemler dolayısıyla lehe alınan paralar.


 


 

 (1)(3297 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) Bankaların, bankerlerin ve sigorta şirketlerinin sermayelerinin tamamı kendilerine ait veya iştirakleri bulunan sınaî işletmelerin bu kanunla istihsal vergisine tabi bulunan mamül ve mahsullerinden sağladıkları kârlar,

(2)(5582 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) Emeklilik sözleşmeleri, hayat sigortaları (hayat sigortalarında ferdi kaza, hastalık sonucu maluliyet ve tehlikeli hastalıklar teminatlarının da ek teminat olarak verildiği sözleşmeler dahil) ve sağlık sigortaları ile ihracata ait nakliyat sigortalarında sözleşme ve poliçe üzerinden alınan paralar*

* (4697 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) Hayat sigortaları ile ihracata ait nakliyat sigortalarında poliçe üzerinden alınan paralar

(3) (29 uncu maddenin (m) bendinin değişmeden önceki şekli) (482 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle eklenen bent)Türkiye Halk Bankasınca Esnaf ve Sanatkarlar Kefalet Kooperatiflerinin kefaleti altında esnaf ve sanatkarlara verilen krediler dolayısiyle alınan paralarla bu kooperatiflerin ortaklarından masraf karşılığı adıyle aldıkları paralar.

(4) (6009 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) Arbitraj muameleleri

(5) (29 uncu maddenin (t) bendinin değişmeden önceki şekli) Emeklilik yatırım fonlarının, sermaye piyasalarında yaptıkları işlemler nedeniyle elde ettikleri paralar

 (6) (5582 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) (4697 sayılı Kanunun 12 maddesiyle eklenen bent. Yürürlük; 10.7.2001) Banka ve sigorta şirketleri ile emeklilik şirketlerinin kuruluşlarında veya sermayelerini arttırdıkları sırada çıkardıkları hisse senetlerinin itibari değerlerinin üzerinde elden çıkarılması sonucu kendi lehlerine kalan paralar

 




III- Mükellef, Matrah, Nispet

Mükellef:
Madde 30-

(5766 sayılı Kanunun 25 inci maddesiyle değişen madde, Yürürlük: Yayımını izleyen ikinci ay başı) Banka ve sigorta muameleleri vergisini banka ve bankerlerle sigorta şirketleri öder. Sigorta aracıları tarafından yapılan sigorta işlemlerinde de verginin mükellefi sigorta şirketleridir.(*)
(*) (5766 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) Banka ve sigorta muameleleri vergisini banka ve bankerlerle sigorta şirketleri öder. 

Matrah:
Madde 31-

Banka ve sigorta muameleleri vergisinin matrahı 28 inci maddede yazılı paraların tutarıdır.

Kambiyo alım ve satım muamelelerinde kambiyo satışlarının tutarı vergiye matrah olur.

(5766 sayılı Kanunun 25 inci maddesiyle eklenen fıkra, Yürürlük: Yayımını izleyen ikinci ay başı) Sigorta işlemlerinde verginin matrahı, bu işlem dolayısıyla poliçede yer alan prim tutarıdır. Prim tutarının hesabında, sigorta işlemi dolayısıyla komisyon ve benzeri adlarla sigorta aracılarına yapılan ödemeler indirim konusu yapılamaz.

Vergi matrahından gider ve vergi adı altında indirim yapılamaz. Bu kanunla alınan banka ve sigorta muameleleri vergisi matraha dahil edilmez.

(5615 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle değişen fıkra Yürürlük; 01.05.2007)Sigorta şirketleri, iptal ettikleri sigorta muamelelerine ilişkin vergileri (yalnızca iptal tarihinden sonraki döneme ait olan kısmı), iptalin gerçekleştiği dönemde hesaplanan banka ve sigorta muameleleri vergisinden indirebilirler. Bu dönemde indirilemeyen vergiler, sonraki dönem beyannamelerinde indirim konusu yapılabilir.(*)

(5615 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle eklenen fıkra Yürürlük; 01.05.2007) Maliye Bakanlığı, bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esasları belirlemeye yetkilidir.

 

(*) 5615 Sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle değişmeden önceki şekli) Sigorta şirketleri vergi dönemi içinde iptal ettikleri sigorta muamelelerine ait meblağları o dönemin vergi matrahından indirebilirler.

Yabancı Para İle Olan Muameleler:
Madde 32-

Yabancı para üzerinden yapılmış olan muamelelere müteallik vergi matrahlarının tayin edilmesinde Maliye Bakanlığınca her altı ayda bir tesbit edilecek kurlar nazara alınır.

Nispet:
Madde 33-

(2447 sayılı Kanunun 8'inci maddesiyle değişen şekli) Banka ve sigorta muameleleri vergisinin nispeti % 15'tir.[1] Kambiyo muamelelerinde nispet matrahın binde biridir.[2]

(4761 sayılı Kanunun 5'inci maddesiyledeğişen fıkra. Yürürlük; 22.06.2002)Bakanlar Kurulu, bu maddede belirtilen vergi oranını bankalar arası mevduat muameleleri, bankalar ile 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan aracı kurumlar arasındaki borsa para piyasası muameleleri ve diğer banka ve sigorta muameleleri için ayrı ayrı veya birlikte % 1'e, (5615 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle değişen ibare. Yürürlük; 04.04.2007) kambiyo muamelelerinde[3] ise sıfıra kadar indirmeye ve yukarıdaki oranları aşmayacak şekilde yeniden tespit etmeye yetkilidir.[4]



  

[1] BAKANLAR KURULU KARARLARI İLE BELİRLENEN YÜRÜRLÜKTEKİ BSMV ORANLARI

- Bankalararası mevduat muameleleri sonucu lehe alınan paralar üzerinden (98/11591 sayılı BKK ile % 1 Geçerlilik; 1.9.1998 Yürürlük; 2.9.1998)

- Bankalar ile 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan aracı kurumlar arasındaki borsa para piyasası muameleleri sonucu lehe alınan paralar üzerinden (98/11591 sayılı BKK ile % 1. Geçerlilik; 1.9.1998 Yürürlük; 2.9.1998),

- Devlet tahvili, gelire endeksli senetler ve Hazine bonoları ile Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerin geri alım ve satım taahhüdü ile iktisap veya elden çıkarılması karşılığında lehe alınan paralar üzerinden(2009/15398 sayılı BKK  ile % 1. Yürürlük; 01.10.2009),

- Devlet tahvili, gelire endeksli senetler ve Hazine bonoları ile Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerin vadesi beklenilmeksizin satışı nedeniyle lehe alınan paralar üzerinden (2009/15398 sayılı BKK  ile % 1. Yürürlük; 01.10.2009),

- Kambiyo muamelelerinde satış tutarı üzerinden (2008/13459 sayılı BKK ile sıfır. Yürürlük; 1.5.2008),

- Yurt içinde Türk Lirası cinsinden ihraç edilen tahviller ve varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira sertifikalarının geri alım ve satım taahhüdü ile iktisap veya elden çıkarılması karşılığında lehe alınan paralar üzerinden (Tahviller için 2010/1182 sayılı BKK  ile %1. Yürürlük; 29.12.2010 ve kira sertifikaları için 2011/1854 sayılı BKK ile %1. Yürürlük 29.06.2011),

- Yurt içinde Türk Lirası cinsinden ihraç edilen tahviller ve varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira sertifikalarının vadesi beklenmeksizin satışı nedeniyle lehe alınan paralar üzerinden (Tahviller için 2010/1182 sayılı BKK  ile %1. Yürürlük; 29.12.2010 ve kira sertifikaları için 2011/1854 sayılı BKK ile %1. Yürürlük 29.06.2011),

- 22.03.2004 tarihli ve 2004/7131 sayılı Karar kapsamında KOSGEB ile banka arasında yapılacak protokoller çerçevesinde kullandırılacak kredilerden (Türkiye Halk Bankası A.Ş. tarafından kullandırılacak krediler hariç) (2004/7131 sayılı BKK  ile % 1. Yürürlük; 4.5.2004)

- 08.06.2009 tarihli ve 2009/15095 sayılı Karar uyarınca,  HUBUBAT ürünü alım ve satımına ilişkin olarak; bankaların, TMO tarafından 2699 sayılı Umumi Mağazalar Kanunu hükümlerine göre düzenlenen makbuz senetlerini  teminat olarak gösteren gerçek veya tüzel kişilere kullandıracağı krediler ile TMO'nun bu Kararın 6 ncı maddesi kapsamında yurt içinden veya yurt dışından kullanacağı döviz ya da TL cinsi krediler dolayısıyla lehe aldıkları paralar üzerinden (2009/15095 sayılı BKK ile % 1. Yürürlük; 20.06.2009)

- Merkez Bankasınca ihraç edilen likidite senetlerinin geri alım ve satım taahhüdü ile iktisap veya elden çıkarılması karşılığında lehe alınan paralar üzerinden (2007/12392 sayılı BKK  ile % 1. Yürürlük; 21.7.2007),

- Merkez Bankasınca ihraç edilen likidite senetlerinin vadesi beklenilmeksizin satışı nedeniyle lehe alınan paralar üzerinden (2007/12392 sayılı BKK  ile % 1. Yürürlük; 21.7.2007)

- Diğer banka ve sigorta muamelelerinde lehe alınan paralar üzerinden (98/11591 sayılı BKK  ile % 5. Geçerlilik; 1.9.1998, Yürürlük; 2.9.1998)

 

Nakliyat Vergisi
Madde 34-38, Mükerrer madde 38-

(3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 61-a maddesiyle kaldırılmıştır.)



ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
(5035 sayılı Kanunun 45'inci maddesiyle değişen bölüm başlığı. Geçerlilik;1.1.2004 Yürürlük;2.1.2004)
Özel İletişim Vergisi ve Şans Oyunları Vergisi[1]

Özel iletişim vergisi
Madde 39-

(5228 sayılı Kanunun 38 inci maddesi ile değişen madde. Yürürlük: 01.08.2004) 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu uyarınca (5904 sayılı Kanunun 34 üncü maddesiyle değişen ibare. Yürürlük; 03.07.2009)Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuyla görev veya imtiyaz sözleşmesi imzalamak suretiyle veya 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu uyarınca bu Kuruma bildirim yapılması veya bu Kurumca kullanım hakkı verilmesi yoluyla yetkilendirilen veya yetkilendirilmiş sayılan işletmecilerin(8) (kablo tv altyapısı üzerinden teknik olarak verilebilecek her türlü hizmetleri dışında, görev sözleşmesi ile ulusal egemenlik kapsamındaki uydu yörünge pozisyonlarının hakları, yönetimi ve işletme yetkisine sahip olanlar hariç);[2]

a) Her nevi mobil (5904 sayılı Kanunun 34 üncü maddesiyle değişen ibare. Geçerlilik;10.05.2009. Yürürlük; 03.07.2009)elektronik haberleşme(9) işletmeciliği kapsamındaki (ön ödemeli kart satışları dahil) tesis, devir, nakil ve haberleşme hizmetleri % 25,

b) Radyo ve televizyon yayınlarının uydu platformu ve kablo ortamından iletilmesine ilişkin hizmetleri % 15,

c) (5838 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle değişen bent. Yürürlük; 01.03.2009) Kablolu, kablosuz ve mobil internet servis sağlayıcılığı hizmeti %5,(6)

d) (5838 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle eklenen bent. Yürürlük; 01.03.2009) (a), (b) ve (c) bentleri kapsamına girmeyen diğer (5904 sayılı Kanunun 34 üncü maddesiyle değişen ibare. Geçerlilik;10.05.2009. Yürürlük; 03.07.2009)elektronik haberleşme(9) hizmetleri %15,

Oranında özel iletişim vergisine tâbidir.

(5838 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle değişen fıkra. Yürürlük; 01.03.2009) Birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde yer alan hizmetlerin birlikte veya birbiriyle bağlantılı olarak verilmesi halinde, her hizmet tabi olduğu oran üzerinden vergilendirilir. Bakanlar Kurulu, % 25 ve % 15 oranlarını ayrı ayrı veya birlikte % 5'e, % 5 oranını ise sıfıra kadar indirmeye ve bu oranları kanuni oranlarına kadar artırmaya yetkilidir.(7)

Mobil telefon aboneliğinin ilk tesisinde ((6322 sayılı kanunun 3.maddesiyle değişen ibare; Yürürlük 01.07.2012)iş ve hizmetlerin merkezi bir sunucu tarafından uzaktan izlenmesi ve yürütülmesine yönelik makineler arası veri aktarımına mahsus olan ve bunların yürütülmesi için zorunlu olanlar dışında sesli, görsel iletişim veya genel amaçlı internet erişimi için kullanılmayan mobil telefon aboneliğinin ilk tesisi ile operatör değişiklikleri hariç(11)) yirmimilyon lira (6 Seri No.lu Özel İletişim Vergisi Genel Tebliği ile 01.01.2010 tarihinden itibaren uygulanmak üzere belirtilen tutar; 31,78 TL.dir.)[3] ayrıca özel iletişim vergisi alınır. Bu tutar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Hesaplanan tutarın yüzde beşini aşmayan kesirler dikkate alınmaz. Bakanlar Kurulu, bu şekilde tespit edilen tutarı % 50'sine kadar artırmaya veya yarısına kadar indirmeye yetkilidir.

Verginin mükellefi; birinci fıkrada sayılan (5904 sayılı Kanunun 34 üncü maddesiyle değişen ibare. Geçerlilik;10.05.2009. Yürürlük; 03.07.2009)elektronik haberleşme(9) hizmetlerini sunan işletmecilerdir. Verginin matrahı, katma değer vergisi matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül eder. Bir aya ait özel iletişim vergisi, izleyen ayın onbeşinci günü akşamına kadar beyan edilerek aynı süre içinde ödenir. Bu verginin beyan ve ödenmesine ilişkin olarak 47 ve 48 inci madde hükümleri uygulanmaz.

Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu hükümleri uygulanır. (5904 sayılı Kanunun 34 üncü maddesiyle değişen ibare. Geçerlilik;10.05.2009. Yürürlük; 03.07.2009)İlgili mevzuatına göre yetkilendirilen elektronik haberleşme işletmecilerinin,(10) Hazineye ödeyecekleri payın hesaplanmasında özel iletişim vergisi dikkate alınmaz. Özel iletişim vergisi, düzenlenecek faturalarda ayrıca gösterilir.

Bu vergi, katma değer vergisi matrahına dahil edilmez, gelir ve kurumlar vergisi uygulamasında gider kaydedilmez ve hiçbir vergiden mahsup edilmez.(5779 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin (d) bendiyle yürürlükten kaldırılan cümle. Yürürlük; 01.07.2008)(*)

Bu vergiye ilişkin usul ve esaslar ile verilmesi gereken beyannamelerin şekil, muhteva ve eklerini belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.[5]

 

 


(*) (5779 sayılı Kanunla kaldırılmadan önceki şekli) Tahsil edilen vergiden, 2.2.1981 tarihli ve 2380 sayılı Kanun ile (5281 sayılı Kanunun 43/6-a maddesiyle değişen ibare; Yürürlük; 31.12.2004) 10.7.2004 tarihli ve 5216 sayılı Kanuna[4] göre mahalli idarelere pay verilmez.

[1] (Değişmeden önceki başlık)PTT hizmetleri Vergisi

[2] (5335 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) (5281 sayılı Kanunun 43/6-a maddesiyle değişen ibare; Yürürlük; 31.12.2004) hizmeti sunan işletmecilerin (görev sözleşmesi ile ulusal egemenlik kapsamındaki uydu yörünge pozisyonlarının hakları, yönetimi ve işletme yetkisine sahip olanlar hariç)

[3] 2009 yılı için 31,10 TL, 2008 yılı için 27,80YTL, 2007 yılı 26,00 YTL. 

[4] (5281 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) 27.6.1984 tarihli ve 3030 sayılı Kanuna

[5] (5228 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) (5035 sayılı Kanunun 45 inci maddesiyle yeniden düzenlenen madde. Geçerlilik: 01.01.2004;Yürürlük: 02.01.2004)Her nevi cep telefonu işletmecileri tarafından verilen (ön ödemeli kart satışları dahil) tesis, devir, nakil ve haberleşme hizmetleri % 25, radyo ve televizyon yayınlarının uydu platformu ve kablo ortamından iletilmesine ilişkin hizmet verenlerin bu hizmetleri %15 oranında özel iletişim vergisine tâbidir. Bakanlar Kurulu, %25 oranını % 10'a kadar indirmeye ve kanuni oranına kadar artırmaya, %15 oranını ise %5'e kadar indirmeye ve %25'e kadar artırmaya yetkilidir.

Cep telefonu aboneliğinin ilk tesisinde yirmi Yeni Türk Lira ayrıca özel iletişim vergisi alınır. Bu tutar her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde hesaplanan tutarın yüzde beşini aşmayan kesiri dikkate alınmaz. Bakanlar Kurulu, bu şekilde tespit edilen tutarı % 50'si oranında artırmaya veya yarısına kadar indirmeye yetkilidir.

Verginin mükellefi cep telefonu işletmecileri ile radyo ve televizyon yayınlarının uydu ortamından iletilmesini sağlayan uydu platform işletmecileri ve kablo ile iletilmesini sağlayan kablo platform işletmecileridir. Bu verginin matrahı, katma değer vergisi matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül eder. Bir aya ait özel iletişim vergisi, izleyen ayın onbeşinci günü mesai saati sonuna kadar beyan edilerek aynı süre içinde ödenir. Bu verginin beyan ve ödenmesine ilişkin olarak 47 ve 48 inci madde hükümleri uygulanmaz.

Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu hükümleri uygulanır. Her nevi cep telefonu işletmecileri tarafından imtiyaz sözleşmeleri uyarınca Hazineye ödenecek payın hesaplanmasında özel iletişim vergisi dikkate alınmaz. Her ay tahakkuk edecek özel iletişim vergisi, cep telefonu abonelerine düzenlenecek faturalarda ayrıca gösterilir.

Bu vergi, katma değer vergisi matrahına dahil edilmez, gelir ve kurumlar vergisi uygulamasında gider olarak kabul edilmez ve hiçbir vergiden mahsup edilmez. Tahsil edilen vergi üzerinden 2.2.1981 tarihli ve 2380 sayılı Kanun ile 27.6.1984 tarihli ve 3030 sayılı Kanuna göre mahalli idarelere pay verilmez.

Bu vergiye ilişkin usul ve esaslar ile verilmesi gereken beyannamelerin şekil, muhteva ve eklerini belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.*

*(5035 Sayılı Kanunla yeniden düzenlenmeden önceki şekli) Madde 39 - (3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 61-a maddesiyle kaldırılmıştır.)

(6)  (39 uncu maddenin (c) bendinin değişmeden önceki şekli) (a) ve (b) bentleri kapsamına girmeyen diğer telekomünikasyon hizmetleri % 15,

(7) (39 uncu maddesinin ikinci fıkrasının değişmeden önceki şekli) Bakanlar Kurulu, % 25 oranını % 10'a, % 15 oranlarını ise ayrı ayrı veya birlikte % 5'e kadar indirmeye ve bu oranları kanunî oranlarına kadar artırmaya yetkilidir.

(8) (Değişmeden önceki şekli) Telekomünikasyon Kurumuyla görev veya imtiyaz sözleşmesi imzalamak veya bu Kurumdan ruhsat veya genel izin almak suretiyle telekomünikasyon alt yapısı kurup işleten veya telekomünikasyon (5335 sayılı Kanunun 28/s maddesiyle değişen ibare. Yürürlük; 27.04.2005) hizmeti sunan işletmecilerin

(9) (Değişmeden önceki şekli) telekomünikasyon

(10) (Değişmeden önceki şekli) Telekomünikasyon işletmecilerinin; imtiyaz veya görev sözleşmeleri, ruhsatlar veya genel izinler uyarınca

(11)(6322 sayılı kanunla değişmeden önceki şekli)operatör değişiklikleri hariç

Şans oyunları vergisi
Madde 40-

(5602 sayılı Kanunun 11/1-a maddesiyle kaldırılmıştır Yürürlük; 01.04.2007)(*)

 

(*) (5602 sayılı Kanunla kaldırılmadan önceki şekli) (5035 sayılı Kanunun 45 inci maddesi ile değişen madde. Yürürlük: 01.01.2004) Aşağıda sayılan müşterek bahis ve şans oyunları, belirtilen tutar veya oranda şans oyunları vergisine tâbidir.

a) Spor-Toto, Skor-Toto, Süper-Toto, Spor-Loto, Gol 7 ve benzeri oyunlarda her bir kolon için 20.000 lira.

b) Şans Topu, On Numara ve benzeri oyunlarda her bir kolon için 40.000 lira, Sayısal-Loto oyununda her bir kolon için 80.000 lira.

c) At yarışlarında oynanan her bir bilet için 80.000 liradan az olmamak üzere bilet bedelinin % 10'u.

d) Her türlü diğer müşterek bahislerde katılma bedelinin % 10'u.

[27/12/2004 tarihli ve 2004/8308 sayılı Kararnamenin Eki Karar uyarınca; 01.01.2005 tarihinden itibaren uygulanacak şans oyunları vergisi tutarları;

a) Spor-Toto, Skor-Toto, Süper-Toto, Spor-Loto, Gol 7 ve benzeri oyunlarda her bir kolon için 3 Yeni Kuruş.

b) Şans Topu, On Numara ve benzeri oyunlarda her bir kolon için 6 Yeni Kuruş, Sayısal-Loto oyununda her bir kolon için 12 Yeni Kuruş.

c) At yarışlarında oynanan her bir bilet için 8 Yeni Kuruştan az olmamak üzere bilet bedelinin % 10'u.]

Bakanlar Kurulu bu tutarları on katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye yetkilidir.

Verginin mükellefi bunları tertipleyen kişi ve kuruluşlardır.

Şans oyunları vergisi, kolon ve bilet bedeliyle birlikte ödenir. Müşterek bahis ve talih oyunlarını tertipleyenler tarafından bir ay içinde tahsil edilen şans oyunları vergisi, ertesi ayın yirminci günü akşamına kadar beyan edilerek ödenir. Bu verginin beyan ve ödenmesine ilişkin olarak 47 ve 48 inci madde hükümleri uygulanmaz.

Şans oyunları vergisi, gelir ve kurumlar vergisi uygulamasında gider olarak kabul edilmez ve hiçbir vergiden mahsup edilmez. Tahsil edilen vergi üzerinden 2.2.1981 tarihli ve 2380 sayılı Kanun ile (5281 sayılı Kanunun 43/6-b maddesiyle değişen ibare. Geçerlilik; 23.07.2004 Yürürlük; 31.12.2004) 10.7.2004 tarihli ve 5216 sayılı Kanuna(1) göre mahalli idarelere pay verilmez.

Bu vergiye ilişkin usul ve esaslar ile verilmesi gereken beyannamelerin şekil, muhteva ve eklerini belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.(2)

(1) (Değişmeden önceki şekli) 27.6.1984 tarihli ve 3030 sayılı Kanuna


(2) Madde 40. - (5228 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi ile değişen madde. Yürürlük: Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğünün şans oyunlarına ilişkin işletme hakkını devrettiği işletici firmanın sözleşme ile belirlenen şans oyunlarını fiilen oynatmaya başladığı tarihte)


Aşağıda sayılan müşterek bahis ve şans oyunları, belirtilen tutar veya oranda şans oyunları vergisine tâbidir.


a) Spor-Toto, Skor-Toto, Süper-Toto, Spor-Loto, Gol 7 ve benzeri oyunlarda her bir kolon için 20.000 lira.


b) Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından şans oyunlarıyla ilgili olarak her ne ad altında olursa olsun tahsil edilen paralardan; İdare tarafından ödenen her türlü ikramiye, işletici payı, bayi komisyonu, İdare payı ve Savunma Sanayii Destekleme Fonu payı düşüldükten sonra kalan tutarın % 100'ü.


c) At yarışlarında oynanan her bir bilet için 80.000 liradan az olmamak üzere bilet bedelinin % 10'u.


d) Her türlü diğer müşterek bahislerde katılma bedelinin % 10'u.


Bakanlar Kurulu maktu tutarları on katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, nispî hadleri kanunî oranın % 10' una kadar azaltmaya ve kanunî oranına kadar artırmaya yetkilidir.


Verginin mükellefi (a), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen oyunlar için bunları tertipleyen kişi ve kuruluşlar, (b) bendinde belirtilen oyunlarda Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğüdür.


(a), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen oyunlarda şans oyunları vergisi, kolon ve bilet bedeliyle birlikte ödenir. Bu müşterek bahis ve talih oyunlarını tertipleyenler tarafından bir ay içinde tahsil edilen şans oyunları vergisi, izleyen ayın yirminci günü akşamına kadar beyan edilerek aynı süre içinde ödenir.


(b) bendinde belirtilen oyunlarda vergilendirme dönemi takvim yılının birer aylık dönemleridir. Bu vergiye ilişkin beyanname, vergilendirme dönemini izleyen ayın yirminci günü akşamına kadar Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu vergi dairesine verilir ve hesaplanan vergi aynı sürede ödenir.


Bu verginin beyan ve ödenmesine ilişkin olarak 47 ve 48 inci madde hükümleri uygulanmaz.


Şans oyunları vergisi, gelir ve kurumlar vergisi uygulamasında gider olarak kabul edilmez ve hiçbir vergiden mahsup edilmez. Tahsil edilen vergi üzerinden 2.2.1981 tarihli ve 2380 sayılı Kanun ile 27.6.1984 tarihli ve 3030 sayılı Kanuna göre mahalli idarelere pay verilmez.


Bu vergiye ilişkin usul ve esaslar ile verilmesi gereken beyannamelerin şekil, muhteva ve eklerini belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.


Madde 41-43-

(3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 61-a maddesiyle kaldırılmıştır.)



DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
(2447 sayılı Kanunun 10\'uncu maddesiyle eklenen bölüm)

(2447 sayılı Kanunun 10'uncu maddesiyle eklenen bölüm) İlan ve Reklam Hizmetleri Vergisi
Ek Madde 1-5-

(3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 61-a maddesiyle kaldırılmıştır.)



ÜÇÜNCÜ KISIM
(1318 sayılı Finansman Kanununun 67\'nci maddesiyle eklenen kısım)

Bina İnşaat Vergisi
Ek Madde 1-4-

(Belediye Gelirleri Kanununda değişiklik yapan 2589 sayılı Kanunun 5'inci maddesiyle kaldırılmıştır.)



DÖRDÜNCÜ KISIM
Kısımlar Arasında Müşterek Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Dahilde Alınan Gider Vergilerinin Tarhı

Teklif Yeri
Madde 44-

İthal sırasında alınan istihsal vergisi haricindeki gider vergileri, vergiye tabi olayların vuku bulduğu yer vergi dairesince tarh olunur.

Bu kanunun, beyannamenin bir merkezden verilmesini tecviz ettiği hallerde vergi, beyannamenin verildiği yer vergi dairesince tarh olunur.

(1137 sayılı Kanunun 17'inci maddesiyle eklenen fıkra 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 61-a maddesiyle kaldırılmıştır.)

(1137 sayılı Kanunun 17 inci maddesiyle eklenen fıkra)İş gerektirirse Maliye Bakanlığı, vergilemede kolaylığı ve güvenliği sağlamak maksadı ile tarh yerini tayin etmeye yetkilidir.

Beyan Esası:
Madde 45-

Dahilde alınan gider vergileri, mükelleflerin yazılı beyanı üzerine tarh olunur.

(1318 sayılı Kanunun 68'inci maddesiyle eklenen fıkra 2589 sayılı Kanunun 5'inci maddesiyle kaldırıldı. Bakınız: 2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu.)

Beyanname:
Madde 46-

Gider vergileri beyannamelerinde aşağıdaki bilgiler bulunur:

A) Genel olarak:

a)Mükellefin adı, soyadı veya ünvanı,

b)İkametgâh adresi veya iş merkezi,

c)İşi,

d)İş yerinin adresi,

e)Gider vergilerine ait hesap numarası,

f)Gelir ve kurumlar vergileri bakımından bağlı bulunduğu vergi dairesi ve hesap numarası,

g)Vergi matrahı (Tablo numaralarına, tablolardaki pozisyon sırasına ve hizmet nevilerine muvazi olarak),

h)Matrahlar üzerinden hesap olunan vergiler ve tutarı (Madde veya hizmet nevilerine göre)

B) (3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 61-a maddesiyle bent kaldırılmıştır.)

Beyanname Verilme Zamanı ve Yeri:
Madde 47-

a) Aşağıdaki (c) fıkrası hükmü mahfuz kalmak kaydı ile her mükellef, bir ay içindeki vergiye tabi muamelelerini bir beyanname ile ertesi ayın 15 inci günü akşamına kadar istihsal vergisinde (Aşağıdaki (b) fıkrasında yazılı olanlar hariç) istihsalin yapıldığı yer, nakliyat vergisinde iş yeri veya merkezinin bulunduğu mahal, PTT hizmetleri vergisinde PTT Genel Müdürlüğünün bulunduğu yer, banka ve sigorta hizmetleri vergisinde muamelelerin yapıldığı yer vergi dairesine bildirmek mecburiyetindedir. (5766 sayılı Kanunun 25 inci maddesiyle eklenen hüküm, Yürürlük: Yayımını izleyen ikinci ay başı)Sigorta muamelelerine ilişkin beyanname sigorta şirketlerinin kanuni veya iş merkezlerinin bulunduğu yer vergi dairesine verilir.

b) (3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 61-a maddesiyle fıkra kaldırılmıştır.)

c) (3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 61-a maddesiyle fıkra kaldırılmıştır.)

d) (5035 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 49/6 maddesiyle fıkra kaldırılmıştır.)(1)

e) Herhangi bir vergi döneminde, vergiye tabi muameleleri bulunmayan mükellefler de keyfiyeti aynı müddetler içinde, vergi beyannamesi ile bildirmeye mecburdurlar.

f) (3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 61-a maddesiyle fıkra kaldırılmıştır.)

g) (1318 sayılı Kanunun 69'uncu maddesiyle eklenen fıkra 2589 sayılı Kanunun 5'inci maddesiyle kaldırıldı. Bakınız: 2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu.)

 

 

(1) (5035 sayılı Kanunun 49/6 maddesiyle kaldırılmadan önceki şekli) Takvim yılı sonunda hesabı cari muamelelerini beyanname verme müddeti içinde kapatamayan bankalar bu muamelelerini takvim yılı sonundan itibaren en geç üç ay içinde ayrı bir beyanname ile bildirebilirler.




İKİNCİ BÖLÜM
Dahilde Alınan Gider Vergilerinin Ödenmesi

Ödeme süresi:
Madde 48-

Mükellefler beyanname üzerinden tarh ve tahakkuk ettirilen vergileri beyanname verme süresi içinde ödemeye mecburdurlar.

Dahilde Alınan Gider Vergilerinin Ödenmesi
Madde 49-51-

(3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 61-a maddesiyle kaldırılmıştır.)



ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İthalde Alınan İstihsal Vergisinin Tarhı


Madde 52-55-

(3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 61-a maddesiyle kaldırılmıştır.)



DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İthalde Alınan İstihsal Vergisinin Ödenmesi ve İadesi


Madde 56-59-

(3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 61-a maddesiyle kaldırılmıştır.)



BEŞİNCİ BÖLÜM
İstihsal Vergisi ile İlgili Çeşitli Hükümler


Madde 60-66-

(3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 61-a maddesiyle kaldırılmıştır.)



ALTINCI BÖLÜM


Muvakkat Madde 1, 2; Madde 67-

(1318 sayılı Kanunun 70'inci maddesiyle eklenen bölüm 2589 sayılı Kanunun 5'inci maddesiyle bölüm kaldırılmıştır.)

Yürürlük Tarihi:
Madde 68-

Aşağıdaki hususlar müstesna olmak üzere bu kanun 1/3/1957 tarihinde mer'iyete girer.

I _ (3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 61-a maddesiyle hüküm kaldırılmıştır.)

II _ Bu kanunun 33'üncü maddesi ile banka ve sigorta muameleleri için kabul edilen nispetler, bu kanunun neşredildiği ayı takibeden aybaşından itibaren banka, banker ve sigorta şirketlerinin 3843 sayılı Kanuna göre ödedikleri muamele vergisi nispetleri yerine kaim olmak üzere aynen tatbik olunur.

III _ (3065 sayılı Katma Değer Vergisi kanunu'nun 61-a maddesiyle hüküm kaldırılmıştır.)

İcra Salahiyeti:
Madde 69-

Bu kanun hükümlerini icraya İcra Vekilleri Heyeti memurdur.

 

Don't have an account yet? Register Now!

Sign in to your account